Ο Νέος Νόμος για τους Διαχειριστές Πιστώσεων και το Πρόγραμμα «Ηρακλής»
Στις 04.12.2023 δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως ο Νόμος 5072/2023 (ΦΕΚ Α 198/04.12.2023) με τίτλο: «Δάνεια: Διαφάνεια, ανταγωνισμός, προστασία των ευάλωτων – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2021/2167, επανεισαγωγή του προγράμματος «ΗΡΑΚΛΗΣ» και άλλες επείγουσες διατάξεις» (ο «Νέος Νόμος»).
Ο Νέος Νόμος αποκοπεί, μεταξύ άλλων:
(α) στην ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2021/2167 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου της 24ης Νοεμβρίου 2021 για τους διαχειριστές πιστώσεων και τους αγοραστές πιστώσεων και την τροποποίηση των οδηγιών 2008/48/ΕΚ και 2014/17/ΕΕ (L 438) και (β) στην ολοκλήρωση της διαδικασίας παροχής εγγύησης σε τιτλοποιήσεις που είχαν υποβληθεί κατά τη δεύτερη φάση του προγράμματος «ΗΡΑΚΛΗΣ» και στην εξέταση νέων αιτημάτων που υποβλήθηκαν και από μη συστημικές τράπεζες.
Κατωτέρω παρατίθεται αναλυτικός πίνακας με τις αλλαγές που επιφέρει ο ως άνω:
| (A) Διαχειριστές Πιστώσεων και Αγοραστές Πιστώσεων | ||
| Άρθρο | Ρυθμιζόμενο Ζήτημα | Νέος Νόμος |
| 3, 4 παρ. 5 | Πεδίο Εφαρμογής | Ο Νέος Νόμος εφαρμόζεται (α) σε διαχειριστές πιστώσεων, οι οποίοι ενεργούν για λογαριασμό αγοραστή πιστώσεων ή πιστωτικού ιδρύματος ή χρηματοδοτικού ιδρύματος με έδρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.) ή νόμιμα εγκατεστημένου στην Ε.Ε., σε σχέση με τα δικαιώματα του πιστωτή που απορρέουν από πίστωση που έχει χορηγηθεί από πιστωτικό ίδρυμα ή χρηματοδοτικό ίδρυμα με έδρα στην Ε.Ε. ή νόμιμα εγκατεστημένο στην Ε.Ε., σύμφωνα με το εφαρμοστέο δίκαιο, και (β) αγοραστές πιστώσεων των δικαιωμάτων πιστωτή στο πλαίσιο εξυπηρετούμενης ή μη εξυπηρετούμενης σύμβασης πίστωσης, που έχει χορηγηθεί από πιστωτικό ίδρυμα ή χρηματοδοτικό ίδρυμα με έδρα στην Ε.Ε. ή νόμιμα εγκατεστημένο στην Ε.Ε., σύμφωνα με το εφαρμοστέο δίκαιο. Ο Νέος Νόμος εφαρμόζεται και ως προς τη διαχείριση πιστώσεων που μεταβιβάζονται στο πλαίσιο του νόμου 3156/2003 εφόσον η διαχείρισή τους έχει ανατεθεί σε διαχειριστές πιστώσεων. |
| 4 παρ. 6, 21, 23 | Αγοραστής πιστώσεων | Αγοραστής πιστώσεων μπορεί να είναι φυσικό πρόσωπο και νομικό πρόσωπο εκτός από Π.Ι και Χ.Ι.. Ο αγοραστής πιστώσεων μπορεί να εδρεύει εντός ή εκτός Ε.Ε.. Στη δεύτερη περίπτωση, υποχρεούται να ορίζει αντιπρόσωπο που εδρεύει εντός Ε.Ε.. |
| 5 παρ. 4 | Παροχή πιστώσεων από διαχειριστές πιστώσεων | Οι διαχειριστές πιστώσεων μπορούν να παρέχουν πιστώσεις με σκοπό την αναχρηματοδότηση ή την αναδιάρθρωση δανεισμού για πιστώσεις που διαχειρίζονται οι ίδιοι ή άλλοι διαχειριστές πιστώσεων. |
| 6, 8 | Χορήγηση άδειας λειτουργείας | Η άδεια διαχειριστή πιστώσεων χορηγείται με τη διαδικασία του άρθρου 8 αποκλειστικά σε Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (Ε.Δ.Α.Δ.Π.). Σημειώνεται ότι η διαδικασία αδειοδότησης διαχειριστών πιστώσεων είναι αυστηρότερη από την προβλεπόμενη στο Νόμο 4354/2015. |
| 7 | Είσπραξη ποσών από τους διαχειριστές πιστώσεων | Προβλέπεται η δυνατότητα οι διαχειριστές πιστώσεων να εισπράττουν και να κατέχουν χρηματικά ποσά για λογαριασμό των αγοραστών πιστώσεων με τις προϋποθέσεις του άρθρου 7. |
| 8, 9, 11, 18, 19, 25-30 | Εποπτεία | Η εποπτεία ασκείται από: (1) την ΤτΕ, (2) την ΑΠΔΠΧ, και (3) το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (α. 25). Η ΤτΕ έχει περισσότερες ευχέρειες σε σχέση με τα πρόστιμα, κυρώσεις και διοικητικά μέτρα που μπορεί να λάβει. Τα ανώτατα όρια των προστίμων είναι υψηλότερα (από 300.000€ σε 500.000€). Προβλέπονται και άλλα μέτρα, όπως η δημόσια ανακοίνωση στην οποία περιγράφονται το υπεύθυνο φυσικό ή νομικό πρόσωπο και η φύση της παράβασης. Η ΤτΕ ανακαλεί την άδεια διαχειριστή πιστώσεων, εάν: (α) η αδειοδοτημένη ΕΔΑΔΠ δεν έχει κάνει χρήση της άδειας λειτουργίας εντός δώδεκα (12) μηνών από τη χορήγησή της και (β) έπαυσε να ασκεί τις δραστηριότητες για τις οποίες χορηγήθηκε η άδεια λειτουργίας διαχειριστή πιστώσεων για περίοδο μεγαλύτερη των έξι (6) μηνών. |
| 12 | Ειδικό μητρώο ΤτΕ | Θεσπίζεται η υποχρέωση καταχώρησης των Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (Ε.Δ.Α.Δ.Π.) με άδεια λειτουργίας διαχειριστή πιστώσεων και των διαχειριστών πιστώσεων με έδρα σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που παρέχουν δραστηριότητες στην Ελλάδα σε ειδικό, δημόσιο μητρώο που τηρείται από την ΤτΕ. |
| 13 | Σχέση με το δανειολήπτη | Θεσπίζονται ρητά οι υποχρεώσεις των αγοραστών πιστώσεων και των διαχειριστών πιστώσεων έναντι των δανειοληπτών. Παράλληλα, προβλέπεται η υποχρέωση δημιουργίας ηλεκτρονικού συστήματος προσωποποιημένης πληροφόρησης, προσβάσιμο στους οφειλέτες έως την 31.03.2024. |
| 14 παρ. 2 | Σύμβαση Διαχείρισης | Το απαιτούμενο εκ του νόμου ελάχιστο περιεχόμενο της σύμβασης διαχείρισης σε σχέση με το απαιτούμενο υπό τον Νόμο 4354/2015 ελάχιστο περιεχόμενο είναι εκτενέστερο. |
| 16 | Παροχή υπηρεσιών σε άλλα κράτη μέλη | Οι διαχειριστές πιστώσεων που έχουν αδειοδοτηθεί στην Ελλάδα μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες στα λοιπά κράτη μέλη της ΕΕ αναφορικά με απαιτήσεις από μη εξυπηρετούμενες πιστώσεις, για λογαριασμό αγοραστή πιστώσεων που χορηγούνται από πιστωτικά ιδρύματα με έδρα στην Ε.Ε.. |
| 17 | Παροχή υπηρεσιών από διαχειριστές πιστώσεων με έδρα σε άλλο κράτος μέλος | Διαχειριστής πιστώσεων με έδρα σε άλλο κράτος μέλος και ο οποίος έχει αδειοδοτηθεί σε αυτό το κράτος μέλος μπορεί να παρέχει υπηρεσίες στην Ελλάδα οι οποίες καλύπτονται από την άδεια λειτουργίας του αποκλειστικά για τις απαιτήσεις από μη εξυπηρετούμενες πιστώσεις κατόπιν κοινοποίησης των απαραίτητων πληροφοριών στην ΤτΕ από τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους καταγωγής. |
| 24 παρ. 1 | Γνωστοποίηση στοιχείων αποκτώντος στην ΤτΕ | Θεσπίζεται η υποχρέωση γνωστοποίησης στην ΤτΕ στοιχείων αναφορικά με τον νέο αποκτώντα και τις μεταβιβαζόμενες πιστώσεις στις περιπτώσεις δευτερογενούς μεταβίβασης πιστώσεων. |
| 40 | Μεταβατικές ρυθμίσεις | Οι ήδη αδειοδοτημένοι υπό το νόμο 4354/2015 διαχειριστές: (α) εξακολουθούν να ασκούν τις δραστηριότητές τους έως τις 29.06.2024 χωρίς να απαιτείται νέα άδεια λειτουργίας από την ΤτΕ (β) για την αδειοδότησή τους ως διαχειριστών πιστώσεων υποχρεούνται να υποβάλλουν τις συναφείς πληροφορίες στην ΤτΕ έως 29.03.2024 και η ΤτΕ να τις αξιολογήσει έως τις 29.06.2024. |
| 41 | Καταργούμενες διατάξεις του Νόμου 4354/2015 | Καταργούνται τα άρθρα 1-3 του Νόμου 4354/2015, ενώ το άρθρο 3Α του Νόμου 4354/2015 διατηρείται σε ισχύ. |
| 115 | Νομιμοποίηση διαχειριστών πιστώσεων | Διευκρινίζεται ότι οι διαχειριστές πιστώσεων νομιμοποιούνται ως μη δικαιούχοι διάδικοι, να ασκήσουν κάθε ένδικο βοήθημα και να προβαίνουν σε κάθε άλλη δικαστική ενέργεια για την είσπραξη των υπό διαχείριση απαιτήσεων, καθώς και να κινούν, παρίστανται ή συμμετέχουν σε προπτωχευτικές διαδικασίες εξυγίανσης, διαδικασίες αφερεγγυότητας, διαδικασίες διευθέτησης οφειλών. Το δεδικασμένο των σχετικών αποφάσεων καταλαμβάνει και τον δικαιούχο της απαίτησης. Η νομιμοποίηση του διαχειριστή απαιτήσεων αρκεί να προκύπτει από τα έντυπα δημοσίευσης του ενεχυροφυλακείου χωρίς να απαιτείται η προσκομιδή πρόσθετων εγγράφων. Ειδικά για την ανάθεση διαχείρισης από πιστωτικά ή χρηματοδοτικά ιδρύματα, αρκεί για την απόδειξη της νομιμοποίησης του διαχειριστή να προσκομίζεται η σύμβαση διαχείρισης σε περιληπτική μορφή ή απόσπασμα αυτής που περιέχει τα στοιχεία της απόφασης του άρθρου 39 παρ. 1 περ. γ. Η παρούσα ρύθμιση εφαρμόζεται και στη διαχείριση τιτλοποιημένων απαιτήσεων σύμφωνα με το Νόμο 3156/2003, όπου αρκεί η προσκόμιση των εντύπων δημοσίευσης του ενεροχυφυλακείου. |
| (Β) Πρόγραμμα Ηρακλής | ||
| Άρθρο | Ρυθμιζόμενο Ζήτημα | Νέος Νόμος |
| 1 στοιχείο δ, 2 στοιχείο δ | Υποβολή αιτημάτων από μη συστημικές τράπεζες | Προβλέπεται η δυνατότητα υποβολής αιτημάτων υποβολής στο πρόγραμμα «Ηρακλής» και από μη συστημικές τράπεζες. |
| 107 παρ. 1 | Ανώτατο ποσό εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου | Το ανώτατο συνολικό ποσό της δυνάμενης να χορηγηθεί εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου κατ` εφαρμογή του παρόντος νόμου ανέρχεται σε δύο δισεκατομμύρια (2.000.000.000) ευρώ. |
| 107 παρ. 3 | Χρόνος υποβολής αιτήματος για την παροχή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου | Το αίτημα για την παροχή της εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου υποβάλλεται αποκλειστικά εντός χρονικής περιόδου που εκκινεί από την ημερομηνία δημοσίευσης της «απόφασης επανεισαγωγής» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής [αποφ. 28.11.2023 C (2023)8034] και λήγει στις 31.12.2024. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που εκδίδεται κατόπιν σχετικής απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μπορεί να παρατείνεται η περίοδος παροχής εγγύησης, καθώς επίσης να τροποποιούνται για το μέλλον οι όροι παροχής αυτής. |
| 108 | Καθορισμός και καταβολή προμήθειας ασφαλείας | Το ύψος της προμήθειας καθορίζεται με την πράξη παροχής της εγγύησης σύμφωνα με το Παράρτημα Β΄ του Νέου Νόμου και σύμφωνα με τα οριζόμενα στην Ενότητα 3 του Παραρτήματος Ι της «απόφασης επανεισαγωγής» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. |
| 110 | Τροποποίηση για την ελάχιστη βαθμίδα πιστοληπτικής αξιολόγησης των ομολογιών υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας | Για την έναρξη ισχύος της εγγύησης του Νέου Νόμου, οι Ομολογίες Υψηλής Εξοφλητικής Προτεραιότητας πρέπει προηγουμένως να λάβουν κατηγορία αξιολόγησης ΒΒ+, Ba1, ΒΒ+, BB (high) ή υψηλότερη, από ΕΟΠΑ αναγνωρισμένο, κατά τον χρόνο έναρξης ισχύος της εγγύησης, σε οικείο μητρώο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.Τυχόν δεύτερη αξιολόγηση διενεργείται από ΕΟΠΑ που έχει καταχωρηθεί σύμφωνα με τις διατάξεις του Ευρωπαϊκού Κανονισμού (ΕΕ) 1060/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τους οργανισμούς αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας. Η δεύτερη αξιολόγηση δεν δύναται να υπολείπεται της κατηγορίας ΒΒ+, Ba1, ΒΒ+, BB (high). |
