Υποβολή ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων από επιχειρήσεις του μη χρηματοπιστωτικού τομέα στην Τράπεζα της Ελλάδος
Με την υπ’ αριθμό 2682/03.06.2019 Πράξη του Διοικητή της Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), όπως αυτή τροποποιήθηκε πρόσφατα με την υπ’ αριθμό 2690/12.04.2023 Πράξη του Διοικητή της ΤτΕ (η «Πράξη»), έχει επιβληθεί στα νομικά πρόσωπα τα οποία δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και δεν ανήκουν στον χρηματοπιστωτικό τομέα η υποχρέωση υποβολής στην ΤτΕ των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων τους[1].
Σκοπός της επιβολής της ανωτέρω υποχρέωσης είναι η ανάγκη εξειδικευμένης στατιστικής πληροφόρησης της ΤτΕ σχετικά με τα χρηματοοικονομικά στοιχεία των νομικών προσώπων που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα για σκοπούς υποστήριξης των πιστοδοτικών πράξεων του Ευρωσυστήματος, καθώς και της κάλυψης αναγκών οικονομικής και στατιστικής ανάλυσης με στόχο τη διατήρηση της νομισματικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας της ευρωζώνης.
Στο πλαίσιο της υλοποίησης των ανωτέρω και της εναρμόνισης με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές και απαιτήσεις του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ΤτΕ δημιούργησε το Κεντρικό Γραφείο Ισολογισμών (CBSO), το οποίο είναι υπεύθυνο για την συλλογή και επεξεργασία στατιστικής πληροφόρησης αναφορικά με τα χρηματοοικονομικά στοιχεία των εταιρειών του μη χρηματοπιστωτικού τομέα που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα.
Παράλληλα, σημειώνεται ότι από την 1η Απριλίου 2023, η ΤτΕ εφαρμόζει το Εσωτερικό Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης Επιχειρήσεων (ΕΣΠΑΕ – GR ICAS), το οποίο έχει εγκριθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), ως αποδεκτό σύστημα πιστοληπτικής αξιολόγησης της καταλληλότητας περιουσιακών στοιχείων που γίνονται αποδεκτά ως ασφάλεια για τις πιστοδοτικές πράξεις του Ευρωσυστήματος (Eurosystem credit assessment framework – ECAF).
Υπόχρεα νομικά πρόσωπα:
Ειδικότερα, η ως άνω υποχρέωση υποβολής αφορά τα νομικά πρόσωπα του μη χρηματοπιστωτικού τομέα, τα οποία έχουν την μορφή:
- της ανώνυμης εταιρείας (εισηγμένης ή μη),
- της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης,
- της ετερόρρυθμης κατά μετοχές εταιρείας και
- της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας,
και τα οποία συντάσσουν τις ετήσιες χρηματοοικονομικές τους καταστάσεις κατ’ εφαρμογή των ρυθμίσεων του άρθρου 1 του Ν. 4308/2014.
Τα ανωτέρω νομικά πρόσωπα έχουν την υποχρέωση εντός είκοσι (20) ημερών από την έγκριση των χρηματοοικονομικών καταστάσεων τους από την Ετήσια Τακτική Γενική Συνέλευση, ταυτόχρονα με την υποχρέωση δημοσίευσης τους, να υποβάλλουν στην ΤτΕ τα οικονομικά τους στοιχεία, συμπληρώνοντας τα υποδείγματα χρηματοοικονομικών καταστάσεων τα οποία παρέχονται στην εν λόγω Πράξη.
Σημειώνεται ότι, τα νομικά πρόσωπα του μη χρηματοπιστωτικού τομέα, των οποίων οι κινητές αξίες είναι εισηγμένες προς διαπραγμάτευση σε οργανωμένη αγορά, οφείλουν να υποβάλλουν τα ως άνω στοιχεία στην ΤτΕ, ταυτόχρονα με δημοσιοποίηση της ετήσιας οικονομικής τους έκθεσης σύμφωνα με το Ν. 3556/2007, στην οικεία αγορά αξιών.
Τα υπόχρεα νομικά πρόσωπα υπό εκκαθάριση έχουν υποχρέωση υποβολής των Οικονομικών τους Καταστάσεων μόνο για τις χρήσεις που ήταν ενεργά. Το ίδιο ισχύει και για τα υπόχρεα νομικά πρόσωπα που έχουν κάνει διακοπή εργασιών.
Μη υπόχρεα νομικά πρόσωπα:
Από την ως άνω υποχρέωση εξαιρούνται:
- Οι Φορείς Γενικής Κυβέρνησης, όπως αυτοί περιλαμβάνονται στο σχετικό μητρώο της ΕΛΣΤΑΤ,
- Οι Εταιρείες Χρηματοδοτικής Μίσθωσης (leasing), οι Εταιρείες Πρακτόρευσης Επιχειρηματικών Απαιτήσεων (factoring), οι Εταιρείες Κεφαλαίου Επιχειρηματικών Συμμετοχών (venture capital), οι Εταιρείες Παροχής Πιστώσεων, Ανώνυμες Εταιρείες Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών (ΑΕΠΕΥ), οι Ανώνυμες Εταιρείες Επενδυτικής Διαμεσολάβησης (ΑΕΕΔ),
- Οι Ανώνυμες Εταιρείες Επενδύσεων Ακίνητης Περιουσίας, οι Εταιρείες Επενδύσεων Χαρτοφυλακίου, Εταιρείες Διαχείρισης Οργανισμών Εναλλακτικών Επενδύσεων (Δ.Ο.Ε.Ε.) του Ν. 4209/2013, οι Εταιρείες Διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων του Ν. 4099/2012,
- Οι Κοινοπραξίες, οι Αστικοί Συνεταιρισμοί Περιορισμένης Ευθύνης Κοινωφελή Ιδρύματα Μη Κερδοσκοπικού Χαρακτήρα, οι οποία δεν εντάσσονται στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης,
- Οι Ασφαλιστικές εταιρείες, τα Ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης, Ασφαλιστικής Πρακτόρευσης, Μεσιτείας Ασφαλίσεων και οι Εταιρείες Ασφαλιστικής Διαμεσολάβησης
- Τα υποκαταστήματα αλλοδαπής εταιρείας, οι Ναυτιλιακές (που δεν έχουν υποχρέωση υποβολής στοιχείων στο Γ.Ε.Μ.Η), οι Δικηγορικές Εταιρείες, με Νομική Μορφή Αστική Κερδοσκοπική.
Υποβολή των ετήσιων χρηματοοικονομικών καταστάσεων – Στοιχεία προς υποβολή:
Τα υπόχρεα νομικά πρόσωπα, όπως αυτά καθορίζονται ανωτέρω, οφείλουν να υποβάλουν τις ετήσιες χρηματοοικονομικές καταστάσεις τους, σύμφωνα με τις παρεχόμενες από τη Διεύθυνση Στατιστικής της ΤτΕ Οδηγίες Υποβολής και Συμπλήρωσης Στοιχείων, οι οποίες αναρτώνται ενημερωμένες στον ιστότοπο της ΤτΕ[2].
Ειδικότερα:
- Τα νομικά πρόσωπα τα οποία συντάσσουν τις χρηματοοικονομικές καταστάσεις τους με βάση τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΠΧΑ – IFRS), συμπληρώνουν και υποβάλλουν τους πίνακες του Υποδείγματος Α της Πράξης, σύμφωνα με τα ισχύοντα Δ.Π.Χ.Α. της περιόδου αναφοράς.
- Τα νομικά πρόσωπα που εφαρμόζουν τις ρυθμίσεις του νόμου για τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα (Ν. 4308/2014), συμπληρώνουν και υποβάλλουν τους πίνακες του Υπόδειγμα Β της Πράξης, και
- τα νομικά πρόσωπα τα οποία εφαρμόζουν τις ρυθμίσεις του νόμου για τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα και επιπλέον υπάγονται στις διατάξεις για τις Πολύ Μικρές Επιχειρήσεις (Ν. 4308/2014) συμπληρώνουν και υποβάλλουν το Υπόδειγμα Γ ή το Υπόδειγμα Β.
Σε κάθε περίπτωση, η ΤτΕ διατηρεί το δικαίωμα να ζητάει πρόσθετα πληροφοριακά στοιχεία καθώς και διευκρινήσεις επί των ανωτέρω στοιχείων που υποβάλλουν τα υπόχρεα νομικά πρόσωπα.
Τεχνικές Οδηγίες – διαδικασία υποβολής
Η Διεύθυνση Στατιστικής της ΤτΕ έχει εκδώσει Γενικές, οι Συνοπτικές και Αναλυτικές Τεχνικές Οδηγίες, οι οποίες περιέχονται στον ιστότοπο της ΤτΕ (https://www.bankofgreece.gr/statistika/ypovolh-stoixeiwn/ethsies-xrhmatooikonomikes-katastaseis-apo-epixeirhseis-toy-mh-xrhmatopistwtikoy-tomea) και πρέπει να αναγνωσθούν προσεκτικά, για την ορθή υποβολή των στοιχείων.
Συνοπτικά, η διαδικασία υποβολής περιλαμβάνει τα παρακάτω βήματα:
- Ηλεκτρονική ταυτοποίηση του/των εκπροσώπου/ων του αναγγέλλοντος:
- Είσοδος στην πλατφόρμα IRIS μέσω του λογαριασμού στο IRIS ή
- Είσοδος στην πλατφόρμα IRIS χρησιμοποιώντας τα διαπιστευτήρια της ΑΑΔΕ.
- Ηλεκτρονική υποβολή των χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
- Υποβολή των συμπληρωμένων υποδειγμάτων στην ΤτΕ μέσω της πλατφόρμας IRIS.
- Παραλαβή ηλεκτρονικού μηνύματος αποδεικτικού παραλαβής (IRIS – Αποδεικτικό Παραλαβής).
- Δημιουργία και αποστολή από την ΤτΕ του Αποδεικτικού Παραλαβής, στο οποίο θα περιέχονται πληροφορίες σχετικά με το αρχείο που παραλήφθηκε.
- Παραλαβή ηλεκτρονικού μηνύματος αποδεικτικού υποβολής (IRIS – Αποδεικτικό Υποβολής).
- Δημιουργία και αποστολή από την ΤτΕ του Αποδεικτικού Υποβολής, το οποίο θα περιλαμβάνει ένδειξη για το αν η υποβολή έγινε δεκτή, αν έγινε δεκτή με παραλείψεις ή αν απορρίφθηκε, συνοδευόμενη από ανάλυση σφαλμάτων και/ή παραλείψεων.
- Εκτέλεση ποιοτικού ελέγχου από τους Στατιστικούς Αναλυτές της ΤτΕ.
Κυρώσεις λόγω μη συμμόρφωσης
Σε περίπτωση ελλιπούς, εσφαλμένης ή εκπρόθεσμης υποβολής των ως άνω στοιχείων από τα υπόχρεα νομικά πρόσωπα προβλέπεται η υποβολή κυρώσεων, σύμφωνα με τα άρθρα 2 και 55Γ του Καταστατικού της ΤτΕ, όπως ισχύουν.
Ειδικότερα, η ΤτΕ με πράξη του Διοικητή ή εξουσιοδοτημένων από αυτόν οργάνων, μπορεί να επιβάλει κατά των υποχρέων νομικών προσώπων, καθώς και των νόµιµων εκπροσώπων τους και όσων ασκούν διοίκηση, πρόστιμο υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου έως και το ποσό των 293.470 ευρώ, ενώ σε περίπτωση υποτροπής έως και το ποσό των 586.940 ευρώ.
[1] Σημειώνεται ότι τα παρεχόμενα χρηματοοικονομικά στοιχεία, αν και δημοσιεύονται στο ΓΕΜΗ, δεν δημοσιεύονται από την ΤτΕ σε ατομική βάση, αντιθέτως η δημοσίευση τους γίνεται μόνο σε συγκεντρωτική μορφή, ώστε να αποφεύγεται, έστω και έμμεσα, η αναγνώριση της ταυτότητας των νομικών προσώπων.
[2] Σημειώνεται ότι όσα υπόχρεα νομικά πρόσωπα υποβάλουν για πρώτη φορά τις ετήσιες χρηματοοικονομικές τους καταστάσεις κατά το έτος 2023 θα πρέπει να πραγματοποιήσουν έξι υποβολές: μια για την χρήση 2022 (όπου “τρέχουσα περίοδος” είναι το 2022 και “προηγούμενη περίοδος” είναι το 2021, μια για την χρήση 2021 (όπου “τρέχουσα περίοδος” είναι το 2021 και “προηγούμενη περίοδος” το 2020), μια για την χρήση 2020 (όπου “τρέχουσα περίοδος” είναι το 2020 και “προηγούμενη περίοδος” το 2019), μια για τη χρήση 2019 (όπου “τρέχουσα περίοδος” είναι το 2019 και “προηγούμενη περίοδος” το 2018), μια για τη χρήση 2018 (όπου “τρέχουσα περίοδος” είναι το 2018 και “προηγούμενη περίοδος” το 2017) και μια για τη χρήση 2017 (όπου “τρέχουσα περίοδος” είναι το 2017 και “προηγούμενη περίοδος” το 2016).
